Tác giả: CareerBox | Chuyên mục: Tin tức
Kể từ khi trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh bùng nổ, giới văn phòng luôn được rỉ tai về một viễn cảnh làm việc thảnh thơi, nơi máy móc xử lý hết mọi tác vụ nặng nhọc. Thế nhưng, thực tế lại đang phơi bày một nghịch lý trớ trêu. Theo phản ánh từ nhiều lao động và các báo cáo mới nhất, người đi làm đang rơi vào cảnh "kiệt sức vì làm bảo mẫu cho AI".
Thay vì tiết kiệm thời gian, một quy trình áp dụng AI đang vướng phải một nghịch lý lớn: Người dùng có thể mất 6 giờ để sử dụng nhưng lại tiêu tốn thêm tới 6,4 giờ để "hầu" (hậu kiểm, rà soát và tinh chỉnh). Vậy những con số biết nói đằng sau thực trạng này phản ánh điều gì?
Dữ liệu khảo sát thực tế được đề cập liên quan đến hiệu suất làm việc bằng AI đã chỉ ra một sự thật hoàn toàn trái ngược với kỳ vọng của nhiều doanh nghiệp:
Tốn hơn 100% thời gian cho khâu xử lý hậu kỳ: Cụ thể, nếu một nhân viên dành ra 6 giờ để tạo lập và xử lý công việc thông qua các công cụ AI, họ lại phải mất trung bình thêm 6,4 giờ tiếp theo chỉ để dọn dẹp "bãi chiến trường" mà AI để lại. Khối lượng công việc này bao gồm: chuẩn bị dữ liệu đầu vào (data prep), điều chỉnh câu lệnh (prompt), kiểm tra tính xác thực của dữ liệu (fact-check), và sửa lỗi hành văn.
77% nhân viên thừa nhận AI làm TĂNG khối lượng công việc: Trái với lời hứa về một trợ lý ảo siêu việt giúp cắt giảm thời gian, có đến hơn 3/4 người lao động cảm thấy áp lực công việc và số lượng đầu việc của họ bị phình to hơn kể từ khi phải tích hợp công nghệ này vào quy trình.
47% người đi làm loay hoay, không biết cách đạt kỳ vọng năng suất: Việc áp dụng AI vào quy trình làm việc khiến gần một nửa nhân viên cảm thấy bối rối vì họ chưa được đào tạo bài bản, dẫn đến việc dùng AI sai cách và đôi khi còn tốn thời gian hơn cả làm thủ công truyền thống.
Tại sao lại có sự chênh lệch khổng lồ giữa lý thuyết và thực hành? Báo cáo chỉ ra một sự lệch pha cực kỳ nghiêm trọng:
Có tới 96% lãnh đạo cấp cao (C-suite) mang trong mình niềm tin mãnh liệt rằng việc ứng dụng AI sẽ lập tức giúp nhân viên tăng vọt năng suất, từ đó yêu cầu gia tăng thêm khối lượng công việc đầu ra.
Sự chênh lệch giữa con số 96% kỳ vọng của sếp và 77% thực tế quá tải của nhân viên đang vô tình tạo ra một môi trường làm việc đầy áp lực, nơi nhân viên vừa phải "gồng mình" chạy KPI, vừa phải đóng vai trò thẩm định viên bất đắc dĩ để gọt giũa kết quả từ AI.
Sự tốn kém về mặt thời gian (6,4 giờ bù thêm) xuất phát từ 3 điểm yếu cố hữu của các công cụ AI hiện nay mà người dùng buộc phải trực tiếp can thiệp:
Tính "ảo giác": AI có xu hướng tự tin bịa đặt số liệu, nguồn trích dẫn hoặc thông tin. Người dùng buộc phải rà soát từng dòng để tránh rủi ro sai sót chuyên môn nghiêm trọng.
Văn phong sáo rỗng, rập khuôn: Để các bài viết, email hay báo cáo do AI tạo ra có được sắc thái tự nhiên, đồng cảm và phù hợp với tiếng nói thương hiệu (brand voice), nhân viên gần như phải đập đi xây lại hoặc gọt giũa từng câu chữ.
Nguyên tắc "Garbage in, Garbage out": Để AI xuất ra kết quả tốt, khâu chuẩn bị dữ liệu đầu vào và viết câu lệnh đòi hỏi sự chi tiết và khắt khe. Việc định hướng và mớm dữ liệu cho AI đôi khi tốn nhiều công sức không kém việc tự tay làm từ đầu.
Để thoát khỏi cái bẫy "dùng 6 giờ, sửa 6,4 giờ", người đi làm và doanh nghiệp cần thay đổi góc nhìn và cách tiếp cận:
Đầu tư nghiêm túc vào kỹ năng Prompt Engineering: Viết câu lệnh chuẩn xác, thiết lập bối cảnh rõ ràng ngay từ đầu giúp giảm đến 80% thời gian phải sửa đổi kết quả.
Chọn đúng việc để giao cho AI: Hãy để AI làm những việc mang tính tổng hợp, tóm tắt dữ liệu, hoặc phác thảo ý tưởng (brainstorm) thay vì giao phó toàn bộ việc viết báo cáo, tính toán đòi hỏi độ chính xác và tính bảo mật cao.
Lãnh đạo cần thực tế hơn: Thay vì áp đặt chỉ tiêu năng suất mù quáng dựa trên sự kỳ vọng (96%), doanh nghiệp cần đánh giá lại quy trình vận hành thực tế và cung cấp các buổi đào tạo nội bộ để nhân viên làm chủ công nghệ mới.
AI chắc chắn là một công cụ đắc lực, nhưng ở thời điểm hiện tại, nó hoàn toàn không phải là chiếc "đũa thần" gõ xong là xong việc. Những con số giật mình từ các nghiên cứu là hồi chuông cảnh tỉnh cho mọi môi trường công sở: Đừng biến những nhân viên từ lao động trí óc lành nghề thành những "bảo mẫu" chạy theo dọn dẹp kết quả cho máy móc. Hãy sử dụng AI một cách thông minh, có tính chiến lược để 6,4 giờ sửa lỗi kia thực sự biến thành thời gian nghỉ ngơi xứng đáng!
Nguồn: VnExpress
RBox - Đối tác cung ứng nhân sự chuỗi F&B và Bán Lẻ hàng đầu
Hotline điều phối nhân sự nhanh: 0938 051 663
Email: sales@rbox.com.vn | Website: rbox.com.vn
